چند وقت پیش رادیو زیرزمین مصاحبه ای با یاسرخان ترتیب داد که دراین پست قرار میدم.
گفتگو با «یاس» رپ خوان ایرانی، یکی از رپ خوان های شناخته شده در صحنۀ رپ فارسی داخل ایران.
برای اطلاعات با این آدرس تماس بگیرید: Yaspersian2@aol.com
تعدادی از بهترین رپ های یاس:به امید ایران باید بتونیم به دنیا خوش آمدی CD رو بشکون هویت من
زیرزمین: بد نیست قبل از آغاز این گفتگو برای آشنائی آن دسته از خوانندگان گاهنامۀ زیرزمین که کمتر در بارۀ شما می دانند، کمی از خودتان و تاریخچۀ هنری خود در صحنۀ رپ فارسی برای ما بگوئید.
یاس: سلام می کنم به همۀ خوانندگان گاهنامۀ زیرزمین. من «یاسر» هستم. 25 سال دارم. مدت 5 سال است که در این سبک به اسم «یاس» فعالیت می کنم. اولین آهنگی که داشتم فقط هدفم گرفتن مجوز بود، از زلزلۀ بم شروع شد. زلزلۀ بم خیلی روی من تاَثیر گذاشت و باعث شد که این آهنگ رپ را بخوانم. این شروع کار من بود. ولی کارهائی که باعث شد با آنها شناخته بشوم «CD رو بشکن، هویت من، باید بتونیم و به امید ایران بود.
زیرزمین: فکر می کنید چرا به رپ خوانی رو آوردید؟
یاس: ببینید، من می توانم با این سبک یک داستان را تعریف کنم که هرگز نمی شود در سبک های دیگر این کار را کرد. من حرف های زیادی داشتم. داستان هائی دارم که فقط می شود با همین سبک برای همه تعریف کرد. از دردهای جامعه. از سختی هائی که کشیده ام. فقط همین سبک است که شنونده را به آنچه که می خواهی بگوئی متمرکز می کند. برای همین به این سبک رو آوردم.
زیرزمین: آهنگساز رپ های شما کیست؟
یاس: من آهنگساز خاصی ندارم که دائماً با آن کار کنم.
زیرزمین: اصلاً نقشی در آهنگسازی رپ هایتان دارید و یا اینکه فقط قافیه نویسی و رپ خوانی می کنید؟
یاس: تغریباً تنظیم بیشتر آهنگ های جدیدم با خودم هست. آهنگساز برایم می سازد و خودم طبق آن شیوه و متن آهنگ که می خواهم آن را تنظیم می کنم. معمولاً اول سوژه مورد بحث را پیدا می کنم و با کمک آهنگساز سعی می کنم یک ملودی برایش بسازم که با حس سوژه جور دربیاید و وقتی که ریتم کار را در آوردیم، من شروع به نوشتن متن آهنگ در آن قالب کار می کنم. بعدهم خودم آهنگ را تنظیم می کنم و روی آن می خوانم و به میکس و مسترینگ می رسیم.
زیرزمین: چگونه رپ هایتان را می نویسید؟
یاس: من همیشه روی بیت (Beat) رپ می نویسم و سعی می کنم که متنی که می نویسم اورژینال برای آن بیت (Beat) باشد. به این شکل خیلی بهتر نوشته هایم روی آهنگ می نشیند.
زیرزمین: مدتی پیش آهنگ «به امید ایران» که رپ بسیار تکاندهنده ای دارد و حاوی موضوعی انتقادی و اجتماعی است را شنیدم. کلاً تا آنجائی که من کارهایتان را تا بحال دنبال کرده ام اکثر رپ هایتان به گونه ای شخصی است اما همزمان رویکردی هم هستند به سوی جامعه ای که شما از آن سر بلند کرده اید و شاید هم به همین خاطر هم به آن انتقاد می کنید. آیا این شیوۀ بیان انتقادی برای شما یک هدف آگاهانه است یا فقط درددل هائی است که خواسته و یا نا خواسته از طریق رپ به زبان می آورید؟
یاس: من فقط عقاید خودم را به زبان می آورم. من یک وطن پرست واقعی هستم. عاشق ایران هستم و این اتفاقاتی که در این آهنگ به آن اشاره کردم، واقعاً من را ناراحت و غمگین می کند. ولی هرگز نمی خواهم که برای کسی معلم باشم. فقط درد دل های خودمانی است. این حس من است.
زیرزمین: می دانید که هیپ هاپ از دل بخشی از مردم فقیر کشور آمریکا که عمدتاً مهاجرین آمریکای لاتین و یا آفریقائی/ آمریکائی ها بودند سر بلند کرد. امروز هم می بینیم که در اکثر نقاط دنیا بلندگوی نسل جوان و عاصی شده است. در ایران چگونه جا افتاده است؟
یاس: هر سبکی به نظر من در هر کجای دنیا یک جور خاصی جای خود را باز می کند. حالا در آمریکا از طریق مهاجرین آمریکای لاتین و آفریقائی به خاطر فقر و نژادپرستی و غیره بود و در ایران هم یک سبک اجتماعی شده است. این به نظر من بستگی به فرهنگ هر سرزمینی دارد. اینجا هم به نظر من باید از پایه شروع کرد. چون مشکلات جامعه ما خیلی زیاد است و برای همین باید اجتماعی باشد. این سبک می تواند خیلی روی جامعه تاثیر بگذارد و واقعاً ایران به این حرف ها نیاز دارد.
زیرزمین: هر موسیقیدان، نوازنده و یا خواننده ای یکی از خوشی هایش این است که برود روی صحنه و اثر خود را برای شنوندگانش اجرا کند. کنجکاوم بدانم شما و کلاً رپ خوان های ما در داخل ایران از آنجا که این نوع موسیقی هنوز در ایران غیر مجاز است، چگونه با مخاطبان خود ارتباط بر قرار می کنید؟
یاس: ما در ایران فعلاً به آنجا نرسیده ایم که بتوانیم به راحتی کنسرت اجرا کنیم و با شنوندگانمان مستقیماً رابطه داشته باشیم. بنابر این از طریق اینترنت آهنگ های خودمان را پخش می کنیم تا همه دانلود کنند و گوش بدهند. ولی امیدوار هستم و می دانم که یک روزی همین جا در ایران کنسرت های رپ فارس برگزار خواهد شد. این یکی از آرزوهای من است.
زیرزمین: قرار بود آلبومی از شما به بازار بیاید. چه شد؟
یاس: ببینید، من می خواستم و هنوز هم در سدد هستم که یک آلبوم رپ به صورت مجاز ارائه بدهم. ولی هنوز فقط 5 عدد از آهنگ هایم مجوز گرفته است. خب، البته می دانید که هر کسی با گذشت زمان پیشرفت می کند و من هم همینطور. این آهنگ ها تقریباً 3 سال پیش ساخته شده و خب مسلماً قدیمی هستند. اگر هم بیرون بیایند فقط به اسم اولین آلبوم رپ مجاز ارائه می شوند نه آنکه خیلی آلبوم قوی است. اما هنوز که خبری نیست.آلبومی هم دارم که هنوز معلوم نیست که با چه کمپانی همکاری کنم. بالاخره این همه زحمت باید یک تجارتی هم داشته باشد. کمپانی هائی بوده اند که پیشنهاد داده اند که با آنها کار کنم. ولی نگران هستم که برایم مشکل ساز باشد. بنابراین فعلاً به همین تک آهنگ دادن بسنده می کنم تا بعد ببینیم چه پیش می آید.
زیرزمین: این همه صرف وقت و سرمایه گذاری بر روی ساختن هر آهنگی می کنید، از آنجائی که درآمدی ندارد باید سخت و طاقت فرسا باشد. چه چیزی شما را به ادامه در این راه تشویق می کند؟
یاس: تنها چیزی که من را به ادامه تشویق می کند گرمای خاک ایران است. این شعار نیست. باور کنید. من می خواهم به مردم کشورم و آنهائی که اطراف من هستند انرژی بدهم. من از آن اول بخاطر پول شروع به این کار نکردم. ولی می دانم که به پول هم می رسد. خیلی دوست دارم که از همین طریق بتوانم تجارت کنم و این آرزوی من است که چیزی که واقعاً به آن علاقه دارم برایم درآمد هم داشته باشد.
زیرزمین: امیدوارم که موفق شوید. باز برگردیم به اصل مطلب که رپ است.در روزگاری که همه در خواب ناز هستیم و سعی می کنیم واقعیات جامعه مان را نادیده بگیریم و حرفی خلاف جهت جریان آب بمیان نیاوریم، می بینیم رپ فارس درست بر عکس عمل می کند و تصویرگر جامعه می شود و حتی گاهی واقعیت هائی را بیان می کند که ما به شنیدن آنها عادت نداریم و مایل هم نیستیم که در بارۀ آنها بدانیم. آیا فکر می کنید رپ فارس موفق شده است تا نوعی حرکتی فرهنگی امروزی و تحول طلب در ایران بوجود بیاورد؟ یا حتی در آن مسیر حرکت می کند؟
یاس: هنوز رپ فارس آنطور که باید نتوانسته تحولی را بوجود بی آورد و تاثیر بسزائی بر روی فرهنگ ما نداشته است. دلیل آن هم این است که این سبک هنوز آنطور که باید در ایران جا نیافتاده. اما مطمئن هستم که این اتفاق بزودی خواهد افتاد و وقتی که رپ فارس جای خودش را در ایران باز کند، در فرهنگ هم با حرف هائی که در جهت پیشرفت کشور باشد تغییر بوجود می آورد. امیدوارم.
زیرزمین: تاریخ هیپ هاپ جهانی به ما می گوید که فرهنگ هیپ هاپ بر گرفته از فرهنگ جوانان و محیط زندگی آنها در خیابان ها و مناطق حومه ای و فقیر نشین است. این بینش تا چه حد با فرهنگ نوپای هیپ هاپ در ایران همخوانی دارد؟
یاس: بنظر من که در ایران اینطور نیست. من در مورد خودم این را می گویم. مثلاً آهنگ «CD رو بشکن» و یا آهنگ «به امید ایران» مربوط به همۀ ایران و ایرانی ها می شود. بله، من خودم زندگی خیلی سختی داشته ام و در این 25 سال فقط با بی پولی و بدبختی و فقر دست و پنجه نرم می کردم، و هنوز هم با سختی زیاد خرج خانواده ام را می دهم. چون 7 ساله که پدرم از دنیا رفته و هیچ چیزی هم برای ما نگذاشته.حرف های من مربوط به ایران می شود، حالا برای فقیر، پولدار و یا قشر متوسط جامعۀ ما باشد.
زیرزمین: آیا رپ فارسی جایگاهی در قشر جوان ایران پیدا کرده است؟
یاس: بله، جای خود را باز کرده ولی هنوز خیلی کار دارد. می دانید، باید آنقدر محکم به جلو برویم که اجازه ندهیم مثل خیلی از سبک های دیگر فقط برای خودش یک دوره ای داشته باشد و تمام شود. چون از این طریق خیلی از حرف هائی را می توانیم بزنیم که ماندگار باشد و سال های متمادی تاثیر خود را روی مردم داشته باشد. مثل خیلی کسانی که الآن در میان ما نیستند ولی آهنگ هایشان و حرف هایشان هنوز هم هست و تاثیر گذار است.
زیرزمین: در یکی از آهنگ های «قاف» (رپ خوان تهرانی) به نام «خیابونیا» متوجه شدم که او در این آهنگ رپ، شما را «دیس» می کند و شما را به عنوان یک رپ خوان خیابانی قبول ندارد و غیره. من نمی خواهم شما اینجا جوابی به او بدهید اما من می خواهم از مطرح کردن این جریان به این سوال برسم؛ آیا رپ فارس در حال دسته بندی و یا سبک سازی است؟ بطوری که می توان یک دسته را رپ خوان خیابانی دانست که در انتخاب موضوعات و بیان خشن تر هستند و دستۀ دیگر که موسیقی شان ملایم تر است اما موضوعات اجتماعی و انتقادی در رپ شان استفاده می کنند مثل شما، و عده ای دیگر که در وصف مهمانی و خوشگذرانی و عشق و عاشقی می خوانند و بیشتر به موسیقی پاپ با موضوعات سطحی و عوام پسند گرایش دارند و شیوه ها و گرایشات دیگر. آیا شما این تقصیم بندی ها را می بینید و بنظر شما اینطور نیست؟
یاس: دقیقاً این تقصیم بندی ها هست. عده ای هستند که با خشونت هرچه تمام حرف های خود را می زنند، عده ای دیگر هم که از پارتی و سکس می خوانند. عده ای فحش را چاشنی آهنگ هایشان می کنند. عده ای از مواد مخدر می گن و غیره… من هم سعی می کنم با سبک و شیوۀ خودم از اجتماع رپ بخوانم. البته من هم از قدیم 1 تا 2 تا رپ گنگستری خوانده ام، منظورم این است که من هم از آن اول به این شیوه رپ نمی خواندم. ولی 3 سال است که مسیر واقعی خودم را پیدا کردم. گذشت زمان باعث می شود که همه مسیر واقعی خود را پیدا کنند. ممکن است خیلی از کسانی که شما در سوالتان اشاره کردید شیوه های خود را عوض کنند و بهتر و یا بدتر هم بشوند.
زیرزمین: آیندۀ هیپ هاپ ایران را چگونه می بینید؟
یاس: من مطمئن هستم که رپ فارس جهانی خواهد شد. به امید خدا.
زیرزمین: آیندۀ خودتان را چگونه می بینید؟!
یاس: روزهای خوبی را برای خودم می بینم. چون هدف بدی ندارم. هدف من سربلندی ایران است.
زیرزمین: در آخر چه پیامی برای طرفدارانتان و خوانندگان گاهنامۀ زیرزمین دارید؟
یاس: تنها صحبتی که دارم این است که، ما در ایران خودمان اسپانسور و پشتیبان خودمان هستیم و هیچ سازمان و دولت و کمپانی نیست که پشت ما باشد و به ما کمک کند. من هر روز صبح می روم سر کار و عصر می آیم خانه برای تامین مخارج خانواده ام. از همین خرج باید هذینۀ استودیو و ساخت آهنگ و غیره را هم بدهم. سعی می کنم که روز بروز با کیفیت بالاتری موزیکم را به ایرانی ها ارائه بدهم و تا آنجا که بتوانم می خواهم برای کارم خرج کنم. مثالاً برای آهنگ «به امید ایران» سازهای دف، تار و نی بطور زنده تنظیم و ضبط شده است. منظوره من این است که دوست دارم از این طریق به مردم انرژی بدهم و واقعاً خودتان که می بینید از این راه هیچ پولی در نمی آید. ولی لااقل حمایت می خواهیم. ما اینجا احتیاج به حمایت داریم. ما مخلص هر چه ایرانی هستیم. همین!
زیرزمین: نمی دانستم این بخش موسیقی سنتی که در آهنگ رپ «به امید ایران» نواخته می شود بطور زنده بوده است. آواز خوان و نوازندگانی که در این بخش آهنگ با شما همکاری کرده اند چه کسانی هستند؟
یاس: در آهنگ «به امید ایران» خواننده بخش سنتی «راستین» نام دارد که دوست قدیمی و خیلی خوب من است. من با همکاری راستین و احمد سانقی (صدابردار استودیو که یکی از حامیان من بوده) توانستیم این آهنگ رو بسازم. البته اگر راستش را بخواهید بیشتر می خواستم این آهنگ را با سرعت پائین بخوانم تا همه آن را بفهمند و درک کنند. البته همین هم شد و واقعاً «راستین» هم به زیبائی هرچه تمامتر در قصمت سنتی من را همراهی کرد.
زیرزمین: آهنگساز این قطعه کیست؟
یاس: آهنگساز «به امید ایران» با همکاری «راستین» و «احمد سانقه» و من بود.
زیرزمین: بیشتر از این وقتتان را نمی گیرم. با سپاس از شما.
یاس: مرسی از توجه شما.
Yasin
